fbpx
Psikolojik Danışmanlık

Psikoloji ve Stoa İdeolojisi

İnsanlığın tamamı hayatı keyifli ve tatminkâr biçimde yaşamayı hedefler. Son yüz yıl içinde insanların huzursuzluk, dert ve endişelerinin tahlili için çeşitli araştırmalar yapılmaktadır. İnsan his ve davranışlarını inceleyen bilim kolu olan Psikolojide de tahlil yolu ismine birçok yaklaşım vardır. Yol ve prosedürler farklı olsa da mutlak maksat her vakit insanın keyifli olmasını engelleyen olumsuz his ve niyetlerin önüne geçmek olmuştur.

Roma’nın en büyük ve en değerli imparatorlarından olan Aurelius, yaklaşık 20 yıllık egemenliği sırasında, bir yandan çocuklarının vefatıyla baş ederken bir yandan da savaşları yönetme azmini Stoacılıktan alır. Aurelius şöyle der ‘’Eğer, bir dış etken seni üzerse, duyduğun acı, o şeyin kendisinden değil senin ona verdiğin kıymetten geliyordur. Onu da her an kaldırma gücün vardır.’’

Anadolu’da bir Yunan köyünde köle olarak dünyaya gelen Epiktetos ise ‘’Kişileri yaşananların kendileri değil, o yaşananlara bakış açıları rahatsız eder.” Der.

İlgili Makaleler

Günümüzde en faal ve kabul gören yaklaşım olan, Bilişsel Davranışçı Terapi ise, ‘’Belli durumlar karşısında ortaya çıkan his ve davranışlarımızın sebebi yaşadığımız olaylar değil, bizim o olaylar hakkındaki fikirlerimiz ve onlara yüklediğimiz anlamlardır’’ bakış açısını savunur.

Bilişsel Davranışçı Terapi 50’lerin ortalarında Amerikalı bir psikolog olan Albert Ellis tarafından geliştirilen Rasyonel His Terapisidir. RDT’in felsefi kökenleri Stoacı okuldan Epiktetus ve Markus Aurelius’a kadar uzanır. Binlerce yıl evvel Aurelius ve Epiktetos’un telaffuzları ve 50’lerin ortalarında ortaya çıkan BDT yaklaşımının bu kadar örtüşüyor olması elbette tesadüf değildir. Hayatları çeşitli acı ve gayretlerle dolu bu insanların ortak bakış açısı Pollyannacılık değil Rasyonel bakış açısıdır.

Bunun yanında memnunluk ve acı hayatın doğal akışında olan şeylerdir. Stoacılığa nazaran mutluluğa ulaşmak için tabiata uygun yaşamak gerekir. Kabul ve Kararlılık Terapisinin (ACT) de vurguladığı üzere kimi vakit hayatın akışına karşı uğraş etmek, akıntının bilakis kürek çekmek yerine fark etmek kabullenmek ve kucaklamak gerekir. ACT, Stoa ideolojisi üzere yaşanan güçlü süreçler içerisinde dahi hayata mana katmayı, tabiatın akışına uyumlu yaşamayı ve Ruhsal Esnekliği arttırmayı gayeler. Öte yandan Romalı düşünür ve devlet adamı Seneca’nın sürgün dolu, inişli çıkışlı hayatını göz önünde bulundurduğumuzda ise uğraş biçimi ve hayata yüklediği manalar, Avusturya asıllı psikoterapist Victor E. Frankl’i anımsatıyor. Frankl, Nazi kamplarında yıllarca sürgün yaşadıktan sonra kamptan canlı ve ruh sıhhati yerinde kurtulan sayılı insanlardan biridir. Nazi toplama kampında fark ettiği şeylerden biri de her durumda bir seçeneğin olabileceği niyetidir. İnsanların yaşadığı en berbat durumlarda bile ruhsal özgürlüğün ve bağımsızlığın içimizde bir yerlerde gizli olduğunu belirtmiştir.

Münasebetiyle, gerek profesyonel bakış açısıyla değerlendirdiğimde, gerek kendi hayatımda edindiğim deneyimler sonucunda Stoa İdeolojisi insanlığın memnun ve tatminkâr halde yaşaması için Antik çağdan bu yana bize ışık tuttuğunu görüyorum. Bilhassa de çaresizlik ve korku hissini sık sık yaşayan 21.Yüzyıl beşerinin bu bakış açısına daha fazla muhtaçlığı olduğunu düşünüyorum.

Hayatınıza Stoacı gözüyle bakmanız dileğiyle..

Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler