fbpx
Üroloji

Prostat büyümesi nedir?

Prostat mesane çıkımında yerleşik ve idrar kanalını çepeçevre saran, kestane büyüklüğünde(18-20 gr) ve sadece erkeklerde bulunan üreme ve cinsel işlevler için gerekli olan bir organ ve salgı bezidir. Orgazm sırasında sırasında meninin dışarı atılmasını sağlayan meni kanalları ve kas katmanı içerir. Prostat yaşlanmayla birlikte yavaş yavaş büyür, 45-50 yaşından sonra idrar yollarında rahatsız edici belirtilere neden olabilir. Bu büyüme çoğunlukla uygun huylu olup bekletmekle yahut ihmal etmekle kansere dönüşmez, prostat kanseri farklı bir durumdur, kolay prostat büyümesi farklı bir durumdur, ekseriyetle birlikte bulunmak berabar birbirine geçiş kelam konusu değildir, kolay prostat büyümesi nedeniyle ameliyat olan hastalar prostat kanseri riskinden kurtulmuş olmazlar. Kolay prostat büyümesi çabucak hemen 45 yaş üstü erkeklerin yarından birçoklarında oluşmaktadır ve çeşitli derecelerde idrar yapma ve idrar depolama şikayetlerine neden olmaktadır. Bu büyüme, erkeklerin yaşlanmasıyla ortaya çıkan hormon değişiklikleri, yani erkeklik hormonu ve kadınlık hormonu ortasındaki oranın erkeklik hormonu lehine artması büyümeyi başlattığı düşünülmektedir. Kolay prostat büyümesi erkeklerin yaklaşık yarısında, yani çok yaygın bir hastalıktır. Bu hastaların prostat kanseri olup olmaması yahut eşlik edip etmemesinin bilinmesi kritik derecede kıymetlidir.

Prostat Büyümesinin Belirtileri Nelerdir

Kolay prostat büyümesi (BPH), yerleşim alanı nedeniyle büyümüş prostat kitlesi idrar yoluna baskı yaparak, idrarın rahat bir halde akıtılmasını, dışarı tahliye edilmesini zorlaştırabilir, hatta tam tıkanık yaparak idrar yapmayı engelleyebilir. Fakat genelde evvelden beri alışageldiğimiz olağan idrara çıkma karakterini tıkanıklığın derecesine nazaran etkileyebilir. Bazen bu idrar şikayetlerin derecesi hafiftir. Yani daha sık idrara çıkma muhtaçlığı doğabilir ve/veya mesaneyi tam olarak boşaltmakta zorluk çekilebilir. Aslında bu hafif şikayetler, yaşlanma sürecinin olağan bir parçasıda olabilir, her idrar şikayetini prostat büyümesine bağlamak gerçek olmayabilir. Ayrıyeten prostat büyümesine bağlı şikayet ve belirtiler tıpkı vakitte idrar yolları ve mesaneyi etkileyen öteki sorunlara de bağlı olabileceği akılda tulmalıdır. Bunun için düzgünce muayene ve tetkik edilmesinde yarar var. Hafif şikayetleri olan prostat büyümesi olan hastalarda çoklukla pek tedavi verilmez, kimi hayat şekli değişiklikleri önerilebilir. Bazen bu şikayetler çok rahatsız edicidir ve günlük hayat kalitesini olumsuz tarafta etkilediği durumlarda kimi tedaviler başlanabilir.

Prostat büyümesine bağlı şu şikayet tipleri şunlardır:

1- İdrarı mesanede tutma (depolama) şikayetleri

2- İdrar yapma formundaki değişiklikler (idrar yapma suratı, kalınlığı ve işeme süresi)

3- İdrar yaptıktan sonra nasıl hissedilen şikayetler (işeme sonrası)

1- Depolama şikayetleri şunlardır:

Olağandan daha sık idrara çıkma muhtaçlığı

Gece idrara çıkma muhtaçlığı

Ani-acil idrara çıkma muhtaçlığı ve idrarı tutmakta zahmet çekme

İstemsiz idrar kaçırma (inkontinans)

2- İdrar yapma formundaki değişiklikler (idrar yapma suratı, kalınlığı ve işeme süresi)

İdrar akışında zayıflama

Çatallı ve/veya dağınık işeme

Kesik kesik idrar yapma

İdrar yapmada zorlanma

İşemeyi başlatmada zorlanma ve bekleme

İdrar yapma mühletinin uzaması

Ender durumlarda (akut yahut kronik) idrar akışının büsbütün kesilmesi

3- İdrar yaptıktan sonra nasıl hissedilen şikayetler (işeme sonrası)

Mesanenin büsbütün olarak boşaltamama hissi

Tuvaletten çıktıktan kısa bir müddet sonra istem dışı idrar kaçırma yahut iç çamaşırına damlama

Prostat Büyümesinin Teşhisi Nasıl Yapılır

Birinci adım olarak, tıbbi özgeçmiş ve milletlerarası semptom skoru sorgulaması(IPSS) ve fizik muayene yapılır. Daha sonra gerekli idrar ve kan testleri yapabilir, mesane ve prostat ile ilgili görüntüleme tetkikleri istenebilir.

Tıbbi özgeçmiş: Detaylı bir tıbbi hikaye teşhis konusunda epeyce bilgi verebilir, genel olarak prostat şikayetleri subjektiftir bu yüzden tıbbi özgeçmiş, yani hastalığın hastaya ilişkin öyküsü epeyce ehemmiyet kazanmaktadır.

Üroloji tabibine gitmeden şu bilgileri beraberinizde getirmenizde yarar vardır:

Daha evvel geçirdiğiniz ameliyatların listesi

Halihazırda aldığınız ilaçları listesi

Mevcut öbür hastalıklarla ilgili bilgi ve ilaçlar(şeker hastalığı, hipertansiyon vs)

Ömür stilinizi hakkında geniş bilgi (egzersiz, sigara, alkol ve diyet)

Mevcut şikayetlerinizi geniş bir halde anlatın

Şikayet ve belirtilerin müddeti, şiddeti, sıklığı ve ömür kalitesini ne ölçüde etkilediğine dair bilgi, teşhis açısından hayli bedelli katkı yapacaktır.

Uluslararası semptom skoru sorgulaması(IPSS): Çoklukla prostat yakınmaları skorlaması da denilen ve prostat büyümesi şikayetlerini objektif olarak derecelendirilmesini sağlayan sorgulama formudur. Prostat büyümesi olan hastaların doktora birinci başvurduklarında ve daha sonraki denetimlerde hastalığın gidişatı hakkında fikir veren, ilaç başlama kriteri olarakta kullanılan bir sorgulama testidir. Bu sorgulama testi tek başına ameliyat için bir kriter değildir, öteki testlerle de birlikte pahalandırmak gerekir. Çoklukla IPSS skoru 0-7(hafif şiddetli) ortasında ise pek tedavi gerekmez, yalnızca takip yahut ilaç tedavisi kâfi olur. Toplam 8-19 arası(orta şiddetli) ise ortada olan durumları söz eder ilaç yahut cerrahi gereksinimi olabilir, yeniden toplam skor 20-35 arasında(Şiddetli) ise büyük oranda ilaç yahut cerrahi tedavi gerekir.

Milletlerarası semptom skoru sorgulaması(IPSS) sorgulama soruları

Geçtiğimiz 1 ay boyunca..

1- İdrar yaptıktan sonra mesanenizin tam boşalmadığı hissine kapılma sıklığınız nedir?

Hiçbirinde 0 puan

5’te birinde 1 puan

Yarısından az 2 puan

Çabucak çabucak yarısı 3 puan

Yarısından fazla 4 puan

Hepsinde 5 puan

2- İdrar yaptıktan sonra, 2 saatten daha az bir müddette tekrar idrar yapma muhtaçlığı duyma sıklığınız nedir?

Hiçbirinde 0 puan

5’te birinde 1 puan

Yarısından az 2 puan

Çabucak çabucak yarısı 3 puan

Yarısından fazla 4 puan

Hepsinde 5 puan

3- İdrar yaparken birkaç kere durup tekrar başlama(kesik kesik idrar) sıklığınız nedir?

Hiçbirinde 0 puan

5’te birinde 1 puan

Yarısından az 2 puan

Çabucak çabucak yarısı 3 puan

Yarısından fazla 4 puan

Hepsinde 5 puan

4- İdrarınızı tutmakta ne sıklıkta zahmet çektiniz (Acil idrara çıkma ihtiyacı)

Hiçbirinde 0 puan

5’te birinde 1 puan

Yarısından az 2 puan

Çabucak çabucak yarısı 3 puan

Yarısından fazla 4 puan

Hepsinde 5 puan

5- Ne sıklıkla idrarınızın akış gücünde azalma hissettiniz?

Hiçbirinde 0 puan

5’te birinde 1 puan

Yarısından az 2 puan

Çabucak çabucak yarısı 3 puan

Yarısından fazla 4 puan

Hepsinde 5 puan

6- İdrar yapmaya başlamak için ne sıklıkta zorlandınız ya da ıkındınız?

Hiçbirinde 0 puan

5’te birinde 1 puan

Yarısından az 2 puan

Çabucak çabucak yarısı 3 puan

Yarısından fazla 4 puan

Hepsinde 5 puan

7- Yatmaya gittikten sabah kalkana kadar bir gecede kaç sefer idrar yapmak üzere kalktınız?

Hiç ise: 0 puan

Bir defa ise 1 puan

İki sefer ise 2 puan

Üç kez ise 3 puan

Dört kez ise 4 puan

Beş ya da daha fazla ise 5 puan

Şikayetlerin kıymetlendirilmesi: Üstteki 7 sorudan elde edilen puanların toplamı semptom skorunu olarak kaydedilir.

Buna nazaran: şikayet şiddeti skalası:

0-7 puan: Hafif derecede tıkanıklık

8-19 puan: Orta derecede tıkanıklık

20-35 puan: Şiddetli derecede tıkanıklık

Prostat büyümesi olan hastalarda ömür kalitesi skorlaması: Hayatınızın bundan sonraki kısmında bu şikayetlelr motamot bu biçimde devam ederse kendinizi nasıl hissedersiniz? Bu sistemde hayat kalitesi 0 ile 6 ortasında (çok mutlu-çok kötü) ortasında skorlanır.

Çok memnun 0

Keyifli 1

Âlâ 2

Bazen uygun bazen berbat 3

Çoğunlukla berbat 4

Mutsuz 5

Berbat (çok kötü) 6

Fizikî Muayene: Prostat şikayeti olanlarda doktor olmazsa olmaz kimi muayeneleri yapmak zorundadır.

Fizikî muayene sırasında bunlara bakılmaktadır:

Karında dışarı atılamayan idrar birikimine bağlı şişmiş mesane kitlesi(Glob vezikal)

Penis ve testis torbalarında şişme ve idrar kaçırmaya bağlı tahriş belirtileri

Penisin ucundan kirli-sarı akıntı (enfeksiyon belirtisi)

Penis, testis ve testis torbalarında birtakım anormallikler

Kimi hastalarda gerektiğinde, prostatın büyüklüğünü, kıvamını ve kanser belirtisi olabilecek sertlikleri saptamak için parmakla rektal muayene gerekebilir.

Mesane günlüğü: Burada ne kadar içtiğinizi, ne sıklıkta idrara çıktığınızı ve ne kadar idrar işediğiniz not ettiğiniz, 3 günlük kayıt yani mesane günlüğü teşhis açısından epeyce kıymetli bilgiler verecektir. Çıkardığınız idrar ölçüsünü ölçmek için kolay bir ölçü kabı, idrar yaparken işeme mühleti için kronometre kullanabilirsiniz.

İdrar analizi: İdrar yolu enfeksiyonunuz olup olmadığını ve idrarda kan olup olmadığını, daha bir çok anormalliklerin(şeker, protein kaçağı gibi) ip ucunu gösterebilecek kolay bir idrar analizi teşhiste temel olan bir tetkiktir.

Üroflowmetri: Üroflowmetri, idrar akışını, azamî akış suratını, işeme mühletini ve işenen idrar hacmini de gösteren ve elektronik olarak kaydeden kolay bir testtir.

Kan testi: Böbrek işlevlerini denetim etmek, prostat spesifik antijen (PSA) düzeyleri ölçmek için kan testi olmazsa olmaz tetkiklerdir. Böbrek işlev testleri prostat şikayetleri olan hastalarda kıymetli bilgiler vermektedir. PSA, prostat tarafından üretilen bir proteindir ve prostat kanserinin teşhisinde tedavi kararında ve tedavi takibinde kullanılan çok değerli bir kanser belirtecidir.

Ultrasonografi(USG): Mesane ve prostatın görüntüsünü(prostat hacmi ve yapısı) elde etmek için birinci olarak başvurulan ve epey faydalı bir görüntüleme metodudur, bazen tek başına tedavi kararı için kâfi olabilir.USG için mesanenin dolu olması gerekir, süreç yapıldıktan sonra içeride kalan yani idrar ölçüsünü (Rezidü idrar miktarı) ölçmek için hasta işedikten sonra tekrar USG yapılır.

Ürodinamik inceleme: Ürodinamik inceleme; mesane kaslarının uygun ölçülerde çalışıp çalışmadığı, idrar döngüsünün nasıl olduğu hakkında fikir elde etmek ve hastanın şikayetlerinin prostat büyümesine mi bağlı yoksa mesane kası ve idrar kapağı ilgili, yani nörolojik sorunlara mi bağlı olduğu, ve hatta tedaviden ne ölçüde yarar göreceğinini ön görmek için yapılan, rutin de sık kullanılmayan, yalnızca seçilmiş hasta kümelerinde gereksinim duyulan bir testdir. Bunun için idrar kanalından mesaneye ve ayrıyeten rektuma basınç ölçmek için bir stent konulur ve mesane, idrar kanalındaki stent yoluyla yavaşça muhakkak bir süratte steril sıvı ile doldurulur ve bu ortada mesane ve karın içi basınçlar kaydedilir, süreçten sonra mesane dolu iken üroflowmetri ile devam edilir.

Ürodinamik incelemeye şu durumda gereksinim duyulur:

Şikayetlerinizin prostat büyümesinden çok nörolojik bir sorundan kaynaklanan bir işeme işlev bozukluğundan kuşku ediliyorsa

Pelvik(kasıklarda) yahut prostat ameliyatı geçirmiş ve idrar şikayetleriniz hala devam ediyorsa

İdrar yaptıktan sonra mesanede çok ölçüde idrar kalıyorsa

Yaşınız çok genç ve prostat büyümesinin sık görüldüğü yaşlara uygun değilse

Prostat büyümesi ilgili bilinen şikayetlere örtüşmeyen öteki şikayetleriniz varsa

Prostat Büyümesi Tedavisi

1- Faal izleme: Hafif / orta derecede rahatsız edici idrar yapma şikayetleri olan, IPSS semptom skoru 0-7, prostat büyümesi olan hastalarda; birinci etapta yalnızca hayat biçimi değişiklikleri teklifleri, birtakım diyet ve sıvı düzenlemeleri dışında cerrahi yahut ilaç muhtaçlığı olmayabilir. İlaç yerine, doktorunuz ileride prostat büyümesinin nasıl ilerleyebileceğini ve şikayetleri azaltmak ve onlarla başa çıkmak için hayat biçiminizi nasıl ayarlayabileceğinizi anlatacaktır. Sonraki aylar ve yıllar boyunca durumunuzu yakından izleyecek ve gerektiğinde etkin tedavi önerebilecektir. Buna etkin izlem denilmektedir. Prostat büyümesi şikayetleri hafif / orta şiddette ise ve bu şikayetlerin günlük hayat kalitenizin düşmediğini düşünüyorsanız, faal izlem âlâ bir seçenek olabilir. sistemli aralıklarla denetimler yapılır ve birtakım hayat usulü değişiklileri için tekliflerde sunulur. Bazen bu şikayetler yıllarca hiç bir ilaç kullanmadan sabit-stabil kalabilir.

Etkin izlemde şunlar yapılmaktadır:

Belirtilerinizin değerlendirilmesi-IPSS skorlaması

Fizik muayene

Kan ve idrar testleri

Durumunuz hakkında birtakım eğitim

Takviye ve teminat

Hayat şekli ve kendi kendine idare tavsiyesi

Prostat büyümesi olan hastalara ömür usulü tavsiyeleri:

Tabip denetimi altında her gün en az 1 litre yahut daha fazla içiniz

Sıcak bir iklimde yaşıyorsanız yahut çok fazla fizikî spor yapıyorsanız daha fazla içiniz.

Uzun seyahatlerden evvel ve seyahat sırasında daha az sıvı tüketiniz

Gece idrara çıkmamak yahut daha az çıkma gereksinimi için akşamları daha az sıvı tüketin.

İdrar üretimini arttırdığı ve mesaneyi tahriş ettiği düşünülen alkol ve kafeinden kaçınılması.

Haftada 2 yahut 3 kere spor yapmaya çalışın. Hareket eksikliği idrara çıkmayı zorlaştırabilir ve idrarınız tümüyle tutulabilir.

İstikrarlı ve çeşitli beslenin

Alt karın bölgesini(mesane bölgesini) sürekli kuru ve sıcak tutmaya çalışın. Yüzmeye gidiyorsanız, fazladan bir ekip kuru elbise getirin ve sudan çıkar çıkmaz değiştirin. Nem ve soğuk idrar yapma gereksinimini artırabilir ve idrar enfeksiyonuna neden olabilir.

Bazen idrar dağınık ve püskürtmeli olacağından klozet kapağını yahut banyo yerini ıslatabilir. Bundan kaçınmak için klozete oturarak idrar yapmayıı tercih edin.

Prostat büyümesi olan hastalara durumu yönetim etme tavsiyeleri: Genel ömür biçimi tavsiyelerine uymanın yanı sıra, günlük ömrünüzde prostat büyümesinin neden olduğu şikayetler etkin olarak yönetebilirsiniz. Kendi kendine yönetim(başa çıkma) şikayetleri azaltabilir ve durumunuzu sabit tutabilir.

Her idrara çıktığınızda mesanenizi büsbütün boşaltın. Oturarak idrar yapmanız durumunda bunu daha çarçabuk başarabilirsiniz.

İdrar yaptıktan sonra mesanenizin tam boşalmadığını düşünüyorsanız, 5 dakika sonra tekrar idrar yapmayı ve tam olarak boşaltmayı deneyin.

İstemsiz idrar kaçıma mümkünlüğü için küçük bir ped kullanın

İdrar yaptıktan sonra, parmaklarınızla idrar kanalının üzerine bastırın ve akabinde son idrar damlalarını çıkarmak için sıvazlayın. Bu, iç çamaşırınızın ıslanmasını önlemeye yardımcı olacaktır.

Kendinizi acil işeme hissinden uzaklaştırmak için nefes idmanları kullanın

Penis yahut perine bölgesine baskı baskı uygulayarak idrar tarafını yönlendirebilirsiniz.

Acil işeme muhtaçlığı hissettiğinizde kendinizi daha uzun mühlet “tutmaya” teşvik edin. Bu, mesanenizi daha fazla idrar tutması için eğitir, böylelikle daha az sıklıkta idrara çıkarsınız.

Diyetinizi ayarlayarak kabızlıktan kaçının

Ansızın soğuk havaya maruz kalmaktan kaçının ve her vakit karın alt kısmını sıcak tutmaya çalışın.

Mesane günlüğü tutun

2- Prostat büyümesinin ilaçla tedavisi: Prostat büyümesi teşhisi konulduktan sonra günlük hayat kalitenizi etkiliyor ve semptom skonunuz orta yahut ileri derecede ise ilaç tedavisi önerilebilir. ve hekiminiz ilaç tedavisi öneriyor. Bu tedavi, semptomlar rahatsız edici olduğunda ve ömür kalitenizi etkilediğinde önerilir. Çok çeşitli ilaç tedavisi seçenekleri vardır.

Bu kararı etkileyen faktörler şunları içerir:

Belirtileriniz yükü, semptom skoru(IPSS)

prostatın büyüklüğü

Tıbbi geçmiş (cinsel faal olup olmaması, yaş vs)

Hekiminizin ve/veya sizin Ferdî tercihleriniz ve kıymetleriniz

Prostat büyümesinin neden olduğu şikayetleri tedavi etmek için birkaç ilaç kümesi vardır:

Bitkisel ilaçlar

Alfa blokerler

5 alfa redüktaz inhibitörleri (5-ARI)

Muskarinik reseptör antagonistleri (MRA’lar)

Beta-3 agonisti

Fosfodiesteraz 5 inhibitörleri (PDE5I’leri)

Bir ilaç kombinasyonu

Bitkisel ilaçlar: Bitkisel ilaçla bitki özlerinden yapılır. Çok çeşitli bitkilerin kök, çekirdek, polen, kabuk yahut meyvesi tek başına yahut birlikte kullanılarak bu ilaçlar yapılır. prostat büyümesinin tedavisinde kullanılan bitkisel ilaçlar sıklıkla şu bitkilerden temin edilir:

Kabak çekirdeği (Cucurbita pepo)

Güney Afrika yıldız otu (Hypoxis rooperi)

Afrika kuş üzümü ağaç kabuğu (Pygeum africanum)

Çavdar poleni (Secale cereal)

Amerikan bodur hurma meyvesi (Serenoa repens-saw palmetto)

Isırgan otu kökü (Urtica diocia)

Bu bitkisel ilaçların prostat büyümesi ile alakalı belirtileri nasıl azalttığı çok net olarak bilinmiyor. Ne kadar tesirli oldukları da net değildir. Bitkisel ilaçların kaliteleri de büyük farklılıklar gösterebilir. Çok fazla sayıda bitkisel ilaç olduğu için, kullanımları konusunda özel bir teklif yapılamaz. Hekiminizin tavsiyesini almadan bitkisel ilaç kullanmamalısınız. Bitkisel ilaçların yan tesirleri hafiftir ve kullanan birden fazla erkekte ortaya çıkmaz. Mide-bağırsak rahatsızlıkları (örn. şişkinlik yahut kabızlık) en sık görülen şikayetlerdir.

Alfa-blokerler: Alfa-blokerler, prostatın düz kaslarını gevşeterek belirtileri ve idrar akışını uygunlaştıran bir küme ilaçtır. Prostat büyümesi olan erkeklere en sık önerilen ilaç kümesidir. Günümüzde 5 ana tip alfa-bloker vardır. Hepsi gibisi sonuçlar verir lakin yan tesirleri tarafından farklılık gösterir.

Halihazırda en çok kullanılan alfa-blokerler:

Alfuzosin

Doxazosin

Tamsulosin

Terazosin

Silodosin

İlaçlar tam tesirlerini ekseriyetle birkaç haftada gösterir. Lakin birtakım hastalar tedavi başladıktan saatler yahut günler içinde tesirleri başlamaktadır. Alfa-blokerler prostatın boyutunu küçültmezler yahut büyümesini önlemezler, yalnızca kullanıldığı devir içerisinde prostat bölgesindeki kasları gevşeterek idrarın daha rahat çıkmasına aracılık eder, yani kullanıldığı sürece tesirlerini devam ettirirler, ilaç bırakılınca eski duruma geri dönülür.

Yan tesirleri hafiftir ve uzun mühlet kullanılmalarına karşın birçok hastada rastgele bir yan tesir ortaya çıkmaz.

Yan tesir gözlenen hastalar güçsüzlük (asteni), baş dönmesi ve hafif düşük kan basıncı (hipotansiyon) bildirmektedir.

Alfa-bloker ayrıyeten retrograd ejakülasyona yol açabilir. Bu sık olmayan bir yan tesirdir ve tedavi sonlandırıldığı vakit kaybolacaktır.

Alfa-blokerler gözdeki kasları da etkileyip, gevşek iris sendromuna yol açabilir.

5-alfa-redüktaz inhibitörleri (5ARI): 5-alfa-redüktaz inhibitörleri prostatın büyümesini önleyen ve hatta küçülmesine sebep olabilen bir küme ilaçtır. Bu ilaçlar prostat 40 gram dan büyükse ve prostat büyümesinin kitle tesirinin neden olduğu rahatsız edici belirtilerde neden vakit reçete edilir. 5-alfa-redüktaz inhibitörleri, tedavi başladıktan 3 ile 6 ay içinde belirtileri düzeltir. Bu ilaçlar idrarın tam tıkanması retansiyon riskini ve cerrahi müdahale ihtiyacını azaltabilir. Belirtileri düzeltmesi çok uzun vakit alacağı için, 1 yıldan uzun süren kullanımlar sözkonusudur. Hali hazırda 2 cins 5-alfa-redüktaz inhibitörü vardır ve ikisi de benzeri aktifliğe sahiptir.

Hali hazırda kullanılan 5-alfa-redüktaz inhibitörleri:

Dutasterid

Finasterid

5-alfa-redüktaz inhibitörlerinin yan tesirleri temel olarak cinsel işlevler ile bağlantılıdır. Bunlar ereksiyonun sürdürülmesinde zorluk , sertleşme sorunu ve meni boşaltma sorunlarıdır. Erkeklerin %1-2’sinde göğüste büyüme, göğüs ucunda hassasiyet görülür ve göğüs kanseri bildirenler de vardır. Yan tesirler çok sık değildir ve tedavinin kesilmesi ile kaybolur. 5ARI kullanımının prostat kanseri riskini artırabileceğine dair ispatlar bulunmaktadır. Bu hayli ihtilaflı bir sıkıntıdır ve aslında diğer bir tartışmanın konusu olmalıdır.

5ARI yan tesirlerinden ötürü çoklukla orta yahut şiddetli belirtileri olan hastalara önerilir. Bu ilaçlar sıklıkla başka ilaçlarla birlikte kombine kullanılır.

Muskarinik reseptör antagonistleri (MRA): Muskarinik reseptör antagonistleri mesanenin olağandışı kasılmalarını azaltan, mesanede daha fazla idrar depolanmasını sağlayan bir küme ilaçtır. Bu ilaçlar çoklukla aşırı etkin mesane, acil idrar çıkma gereksinimi olan hastaların tedavisinde genel öbür ilaçlarla bir arada kullanılmaktadır. Mesane tam olarak boşalmıyorsa ve idrar yapma sonrası mesanede çok fazla idrar kalıyorsa bu ilaçlar çoklukla reçete edilmez, çünkü bu içeride kalan idrar ölçüsünü artıran bir tesir yapar.

Birkaç muskarinik reseptör antagonistleri:

Darifenasin

Fesoterodin

Oxybutynin

Propiverin

Solifenasin

Tolterodin

Tropisyum klorid

Muskarinik reseptör antagonistlerinin yan tesirleri; ağızda ve beğenilen kuruluk, kabızlık, idrar yapma zahmeti, soğuk algınlığı belirtileri, bulanık görme, baş dönmesidir.

Fosfodiesteraz 5 inhibitörleri (PDE5I): Fosfodiesteraz 5 inhibitörleri olağanda ereksiyon bozukluluğun tedavisinde kullanılan ilaçlardır. Bu ilaçlar ayrıyeten prostatın büyümesi ile bağlantılı belirtileri ve şikayetleri de kısmen düzeltebilir.

Fosfodiesteraz 5 inhibitörlerinin (PDE5I) 3 tipi vardır:

Sildenafil

Tadalafil

Vardenafil

Bunlardan sırf Tadalafil düşük dozları(5mg), prostatın büyümesinin tedavisinde kullanılmaktadır. Prostat büyümesi ile birlikte ereksiyon sorunu da olan hastalarda, Tadalafil ile tedaviden çift taraflı yarar görebilirler.

Fosfodiesteraz 5 inhibitörlerinin baş ağrısı, görme kaybı ve sorunları, baş dönmesi, hazımsızlık üzere yan tesirlere neden olabilir. Fosfodiesteraz 5 inhibitörlerinin alfa-blokerlerden doxazosin yahut terazosin üzere birtakım ilaçlarla kullanımı sıkıntılı olabilir. Bilhassa kalp sıkıntıları olan ve koroner ilaçları kullanan hastalara bu ilaç verilmez. Denetim edilemeyen tansiyon sorunu olan yahut böbrek yetmezliği olan hastalarda kullanımı pek uygun değildir.

İlaç kombinasyonları: En sık kullanılan kombinasyonlar:

Alfa-bloker ile Fosfodiesteraz 5 inhibitörleri

Alfa-bloker ile Muskarinik reseptör antagonistleri

Bu kombine tedavilerin emeli her iki ilacın faydalarının birlikte kullanıldıkları vakit daha faal olabilmesini kullanmaktır. Lakin bu durumda daha fazla yan tesire sebep olabilir. Kombinasyon tedavisi orta yahut şiddetli belirtileri ve şikayetleri olan hastalara, sadece uzun periyodik tedavilerde önerilir.

Alfa-bloker ile Fosfodiesteraz 5 inhibitörleri kombinasyonu şu durumlarda önerilir:

Prostat 40 gramdan daha büyükse

PSA bedeli 1.5 ng/ml yahut daha yüksekse

Semptom skoru şiddetliyse

İdrar akımı çok zayıfsa

Alfa-bloker ile Muskarinik reseptör antagonistleri kombinasyonu şu durumlarda önerilir:

Mesanede idrar depolama sorunu olanlarda(sık idrara gitme ihtiyacı)

Tek ilaç kullanılmasına karşın belirtileriniz düzelmediyse

3- Prostat büyümesinin cerrahi tedavisi: Cerrahinin temel gayesi prostat büyümesine bağlı şikayet ve belirtileri dindirmek ve idrar akışını artırmaktır. Birçok cerrahi tedavi prosedürü vardır, her yolun kendine has avantaj ve dezavantajları vardır. Cerrahi tedavide maksat prostatın büyüyen kısmını (adenom olarak bilinir) çıkarmaktır. Hangi hastaya hangi metotla cerrahi yapılacağı, hastalığın durumuna, şahsî tercihinize, cerrahin bilgi deneyim ve maharetine bağlıdır. Seçilelecek cerrahi usul hastanın gereksinimine nazaran belirlenir, hastanın beklentisi hekimi ile karşılıklı ve enine-boyuna görüşülerek bu cerrahi teknikleri uygulanması daha yanlışsız bir yaklaşım olacaktır.

Cerrah tekniğe karar verirken şunlar dikkate alınır

Şikayet ve Belirtilerin şiddeti ve ömür kaliteniz

prostatın büyüklüğü

Tıbbi özgeçmişiniz

Cerrahin bilgi, marifet ve deneyimi

Şahsî tercih ve kıymetleriniz.

Hastanenin teknik alt yapısı

Ameliyatı ne vakit düşünmelisiniz?

Mevcut ilaç tedavisine karşın şikayetleriniz azalmıyor hatta daha berbata gidiyorsa

Prostat büyümesinin komplikasyonları(Aşağıda verilmiştir) geliştiğinde yahut bu komplikasyonların gelişme riskinin fazla olması durumunda.

Bu Komplikasyonlar şunlardır:

Böbrek yetmezliği

Böbreklerinizin genişlemesi

İdrar yapamama (idrar retansiyonu)

Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu

İdrarda tekrarlayan kan

İdrar kesesi taşı

İlaç tedavisini çok yeterli tolere edemiyor yahut kullanamıyorsanız

İlaç tedavisine nazaran şahsî olarak ameliyatı tercih ediyorsanız

Prostat büyümesinde kullanılan temel cerrahi teknikler:

Kapalı Prostat ameliyatı (Transüretral prostat rezeksiyonu-TUR-P): bipolar, monopolar, plazmakinetik . Halihazırda Prostat büyümesi tedavisinde altın standart olarak kabul edilmektedir.

Kapalı Prostatın kesilmesi ameliyatı (Transüretral prostat insizyonu-TUIP)

Açık prostat ameliyatı (Transvezikal Prostatektomi)

Lazer tedavileri: Holep ve Bipolar enükleasyon, Greenlight KTP, Red Light KTP, Thulium Laser vs

Prostat stentleri (prostat üretral lifting)

Transüretral iğne ablasyonu (TUNA)

Transüretral mikrodalga tedavisi (TUMT)

Prostat büyümesinin cerrahi tedavisinde ilerisi için umut vaad eden yeni teknikler:

Prostatın Aquablasyonu: Aquablasyon, yüksek basınçlı suyun prostat dokusunu kesmesi-rezeksiyonu sürecini söz eder, bu usulde meni kanallarının korunduğu söz edilmektedir. Şimdi rutin standart tedavi metodu değildir. Bu güç sistemi endüstride de kullanılmaktadır. Basınçlı su akışı kullanarak prostatın boyutunu küçültmek için kullanılan bir prosedür. Bu kapalı idrar kanalı (üretra) yoluyla yapılmaktadır.

Prostatik Arter Embolizasyonu: Prostatı besleyen damarların anjiyo sistemi ile tıkanması ve beslenmeyen prostat dokusunun ölmesi formülüdür.

Konvektif su buharı gücü (WAVE) ablasyonu yahut Rezum sistemi: Isı ileten, su buharı gücü ile güçlendirilen Rezūm Sistemi, su buharında depolanan termal gücün hedeflenen, denetimli dozlarını, büyümüş prostat dokusuna uygulanarak küçülmesini sağlayan termal bir yoldur. Rezum sisteminin prensibi, prostatın boyutunu küçülten su buharı formunda termal güç yaratmasıdır. Rutin kullanımda değildir.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler