fbpx
Sağlık

Osman Müftüoğlu: Aşı mı antikor mu?

Osman Müftüoğlu, global bir probleme dönüşeceği beklenen “AŞI KAVGALARI”nın sebebini ve ayrıntıları Hürriyet’teki köşesinde paylaştı. İşte o yazı…

Neredeyse her hafta önümüze yeni bir aşı seçeneği konuyor lakin muhtaçlığın gereğince karşılanamayacağı, üretimin talebe yetmeyeceği kesin. Global bir sıkıntıya dönüşeceği anlaşılan “AŞI KAVGALARI”nın sebebi de bu esasen.

Biliyorsunuz, son arbede Avrupa Birliği ile Birleşik Krallık ortasında patladı. Devreye Britanya Kilisesi bile girdi ve arbedeyi yatıştırmak yerine yangına körükle gidip Avrupa Birliği’ni ayıpladı! Birleşik Krallık Anglikan Kilisesi’nin “COVID-19 aşısının ihracatını denetim etme uğraşı AB kıymetlerinin altını oyuyor” açıklamasını yapması kıymetli. Velhasıl, aşı savaşlarının büyüyeceği kesin. Mevcut aşılara yenileri eklense bile üretim şimdilik global gereksinimin tamamını karşılamaktan çok uzak. Durum bu türlü olunca da imkânı olan ülkeler yeni tahlillere yöneliyor. O tahlillerden birinin de “MONOKLONAL ANTİKORLAR” olduğu anlaşılıyor. Özetle “Ceket bulamadık, gömlek verelim mi abi?” halinde bir durumla karşı karşıyayız. Önümüzdeki günlerin aktüel sorularından birinin “Aşı eksikliğini antikorlarla giderebilir miyiz?” olacağı anlaşılıyor. Pekala, bu mümkün mü? Ayrıntılar için buyurun…

BİRİNCİ ADIM ALMANYA’DAN 

VATANDAŞINA yeteri kadar aşı temin edemeyenler yalnızca fakir ülkeler değil. Varlıklı ülkeler de birebir sorunu yaşıyor. Mesela Almanya kötü halde sıkışmış durumda. Alman Sıhhat Bakanı Jens Spahn, en uygun ihtimalle muhtemelen mart ayı içerisinde makul ölçüde aşıyı lakin temin edebileceklerini söylüyor. Bu nedenle de Almanya elindeki seçenekleri çeşitlendirmek istiyor. Gelen haberlere bakılırsa, Almanya hükümeti daha şimdiden aşı yerine kullanılmak üzere 200 bin doz “monoklonal antikor” stoklamış durumda. Sıhhat Bakanı Jens Spahn, “gelecek haftadan itibaren monoklonal antikor kullanımına başlayacaklarını” duyurdu ve “Bu uygulama kolay bir aşı fonksiyonu görüyor, hastalığın erken etabında kullanıldığında bilhassa yüksek risk kümesindeki hastalarda, hastalığın daha ağır sonuçlar yaratmasını engelliyor” dedi. Bu tahlil öteki ülkeler için de kelam konusu olabilir mi? Biraz güç görünüyor. Zorluğun sebebi ise şu cümlede gizli: ALMANYA HÜKÜMETİ 200 BİN DOZ MONOKLONAL ANTİKOR İÇİN 487 MİLYON DOLAR PARA ÖDEMİŞ! Velhasıl antikor konusunda da “Parası olan düdüğü çalacak!” üzere görünüyor.

AYRINTI 2
ANTİKORLARA GÜVENELİM Mİ

İSTERSENIZ gelin, evvel “Antikor nedir? Monoklonal antikorlar neden daha kıymetlidir?” sorularına cevap arayalım. Rastgele bir virüs bedenimize girdiğinde B lenfositlerimizin (bağışıklık hücrelerimiz) ürettikleri hami unsurlara “ANTİKOR” deniyor. Farklı B lenfositleri, farklı antikorlar üretiyor. O antikorlar virüslerin dış yüzeyine yapışarak onları hareketsiz hale getiriyor. Sonuçta de bu virüs hücrelerimize giremiyor, bizi hasta edemiyor.

AYRINTI 3
MONOKLONAL ANTİKORLARIN FARKI NE

B lenfositlerimizin ürettiği antikorların en güçlüleri  “ETKİSİZLEŞTİREN/NÖTRALİZE EDEN ANTİKORLAR”dır. Bu antikorları başkalarından ayrıştırmak, içlerinde en güçlü, çalışkan, başarılı, olanları belirlemek ve bunları laboratuvar koşullarında çoğaltarak büyük ölçülerde üretebilmek de mümkündür. Bu formda elde edilen antikorlara “tek bir antikor üretici hücreden klonlandıkları” için “MONOKLONAL ANTİKORLAR” ismi veriliyor. Bunlar adeta birbirinin kopyası antikorlardır ve her defasında/daima bizi hasta etmeye çalışan muhakkak bir virüsün sabit bir kısmına yapışarak onu etkisiz kılarlar. Aslında bu nedenle de tedavi hedefiyle kullanıldıklarında “mükemmele yakın” sonuçlar sağlarlar. Bu antikorları süreksiz de olsa korunmak için aşı yerine kullanmak mümkün olabiliyor.

AYRINTI 4
ELİMİZDE MONOKLONAL ANTİKOR VAR MI

KİMİ ilaç firmaları “yeni koronavirüse özel” monoklonal antikor üretmeyi başardılar. Mesela Eli Lilly ilaç firması bunlardan biri. Firma ürettiği monoklonal antikor için Amerikan ilaç otoritesi FDA’dan “hızlandırılmış bir izin” de aldı. Ayrıyeten bir öbür firma ABD’li Regeneron şirketi ürettiği iki monoklonal antikorlu kokteyl bir ilaçla “Yarışta ben de varım” dedi. Hatırlayalım, geçtiğimiz ekimde ABD’nin eski lideri Donald Trump’ın tedavisinde de Regeneron’un ürettiği bu iki antikorlu ilaç muvaffakiyetle kullanıldı. Ve tekrar altını çizelim: ANTİKOR KLONLAYARAK ELDE EDİLEN BU KÜME İLAÇLARIN MALİYETLERİNİN ÇOK YÜKSEK OLACAĞI, BU NEDENLE DE AŞI TERCİHİNİN SÜREKLİ BİRİNCİ PLANDA TUTULMASI GEREKTİĞİ son günlerde de gündeme getirildi.

AYRINTI 5
PEKALA, SONUÇ NE

BANA nazaran, aşı savaşlarının sonuçlarını tek cümlede özetleyebiliriz: “BU PİLAV DAHA ÇOK SU KALDIRIR!” Bu savaş kolay kolay neticelenmez. Gelişmelere bakılırsa bugün Avrupa Birliği ile İngiltere ortasında başlayan “aşı itiş kakışı”, yarın AB’nin kendi içinde patlayacak. Muhtemelen Fransa ve Almanya “Önce biz!” diyecek. Bu gelişmeye anında ve şiddetle İtalya ve İspanya “Olmaz arkadaş!” feryadıyla itiraz edecek. Bitmedi: Akabinde da devreye Polonya, Slovenya, Çekya, Macaristan, Bulgaristan girerse kimse şaşırmayacak.

SONUÇ ŞUDUR
ANTİKORLAR ÇOK KIYMETLİ

SORU şu: Monoklonal antikorlarla aşıdaki eksikliği tamamlamamız mümkün mü? Almanya’nın “sadece 200 bin doz için 500 milyon dolara yakın para ödediğini” Alman kamu yayın kuruluşu Deutsche Welle’den öğrendik. Şayet bu bilgi doğruysa – ki doğru- aşı eksikliğini antikorla tamamlamaya Almanya’nın bile gücünün yeteceğini zannetmiyorum. Hasılı aşı eksikliğini antikorlarla kapatamayız. Aşı kavgalarının üstünü monoklonal antikorlarla örtemeyiz. Ancak tekrar de bilelim ki monoklonal antikorlara sahip olmamız bilhassa “tedavi açısından” özellikle toplu organ yetmezliği olan hastalarımız için muazzam bir avantaj olabilir.

(NOT: bbc.com’dan yararlanılmıştır.)

KESİP SAKLAYIN
ÇÖP DESTEKLERE HAYIR!

DESTEKLER hastalıklardan korunmada kullandığımız kıymetli ve yararlı seçenekler. Ne var ki yanlışsız desteğe ulaşmak ve çöp desteklerden uzak kalabilmek pek kolay değil. Biliyoruz ki desteklerin içindeki etkin unsurlar çok değerli. Şayet yanlışsız içeriği olan bir destek bulamıyorsanız paranız da vaktiniz da boşa gidebiliyor. Sonuçta de vücutlarınız bir destek çöplüğüne dönüşebiliyor. Pekala, yanlışsız destekler neler? İşte kimi örnekler…

Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler