fbpx
Aile Danışmanlığı

Erteleme Davranışı

Vaktin düzgün kullanılması gerekliliği dakikliğin günümüz ortamında epeyce kıymetli bir bedel olması öte yandan pek çok insanın vazifelerinin yada yapmak istedikleri işlerini istemeyerek ertelemek ve sonrasında biriken iş yükünün altında hiç bir şeye yetişememenin verdiği zorlanmayla başa çıkmak zorunda kalmakta ve zati pek de güzel olmayan his durumlarını bozmaktadır.

Araştırmalar üniversite öğrencilerinin en az%50-70 ‘inin akademik erteleme sıkıntısına sahip oldukları gösterilmiştir.(Gallagher ve ark.,1992) Herkes için erteleme davranışının sebepleri farklı olabilir. Yüklü olarak erteleme davranışı başarı-başarısızlık korkusu ve özsaygının düzenlenmesi üzere his durum düzenlemelerinin zorlukları ile ilgili olduğu gözlenmiştir. Ellis ve Kaunas (1977) Ertelemeyi Yenme kitabında erteleme davranışının nedeni olarak şahısların sahip olduğu birtakım temel inançlardan bahsetmişlerdir. Kişi uygun bir performans sergilemek zorunda hissettiği şayet bunu yapamazsa gereğince uygun ve pahalı olmadığına dair temel inancıdır. Bu sebeple yapacağı işi erteleyerek yada yapmayarak başarısız olmaya tercih etmesi hiç bir şey yapmayınca başarısız olma ihtimalimde kalkıyor ortadan. Öbür bir etken de yapılacak işlerin kolay olması gerektiğine olan inanç ve işlerin sıkıntı olmasına tahammül edememek . Sonuç olarak uzun vadeli amaçlara ulaşmak için yaşanan kısa periyodik engellenme hisleriyle başa çıkamamak. Bir öbür tartışılması gereken husus da muvaffakiyetler arttıkça başarısız olma ihtimali çok daha müthiş bir hale gelmes ide olabiliyor. Kişi başarısızlığı hissetmemek için işin en başından birinci adımı daima öteleyebiliyor.En son olarak bir muvaffakiyetin akabinde bir ceza ile eşleştirilirse kişi bu durumu erteleyerek başarılı olmaktan kendini uzak tutabiliyor. Tüm bunlar tabi ki kırılgan kendilik bedeliyle epey temaslı görünüyor. Kişi kırılgan kendilik kıymetini korumak için bir strateji olarak kullanıyor. Erteleyen kişi işlerini son dakikaya bırakıp uygun bir iş çıkarma mümkünlüğünü azaltarak kendine bir bahene yaratabiliyor, böylelikle kendi kapasitesinin ölçülmesine de müsaade vermiyor. Birebir vakitte bu kapasiteyi kendisinin de kabul etmesi gerektiğinden zamansızlıktan dem vurarak bu yüzleşmeden kendini uzaklaştırmış oluyor. Kimi durumlarda ise kendi muvaffakiyetinin öbür insanları berbat hissettireceğinden endişelenip işlerini erteleyerek performansını düşürüp ve böylelikle hissettiği suçluluk hissinde de uzaklaşmış oluyor.Erteleyen kişi çok fazla dikkat çekmeyerek insanların olumsuz hislerini yada hasetlerini üzerine çekmemekte çok farklı kullanılan içsel dinamikler olabiliyor.

Burada patolojik narsizm ve narsizm deyince aklımıza birinci gelen isim Kohut’tan bahsetmeden geçemeyeceğim. Kohut psikanalizde, narsisistik gelişim kuramını farklı bir halde ele almış merkeze kendilik kavramını almıştır.Ona nazaran bebeğin libidosunun büsbütün bebeğin kendiliği üzerinde bulunduğu birincil narsizm durumu ,bakım verenlerle yaşanan gerçek hayattaki engellemeler sebebiyle yavaş yavaş kırılmaya başlar (Kohut,1966)bunun nedeni bakım verenlerin bebeğin gereksinimlerini kaçınılmaz olarak kusursuz bir biçimde karşılayamamasıdır.Bebek bununla başa çıkmak için narsistik yatırımın bir kısmını dışarıda bir kısmının kendiliğinde tutmaya devam eder…Narsistik gelişim idealleştirilmiş ebeveyn imajından ve büyüklenmeci teşhirciliğin arkaik hallerinden daha olgun hallere dönüştürülmelidir. Kohut bireylerin kendilik bütünlüğünü canlılığını ve ahengini sürdürebilmeleri için temel olarak iki muhtaçlık tespit etmiştir. Bunlardan birincisi şahısların büyüklenmeci teşhirci kendiliklerinin görülmesini istemeleridir kişi bu gereksiniminin karşılanması ile özsaygısını düzenleyebilir gerçekçi hırsların peşinden koşabilir.Diğer muhtaçlık ise kişinin tüm güçlü ,sakin ,bile ve bahadır bir obje ile kaynaşma tecrübesi yaşayabilmesi ve kişinin hislerini dürtülerini denetim edebilmeyi öğrenmesi gerekmektedir.Kohut psikopatolaojik durumları dürtü- savunma- çatışma süreçleri ile açıklamak yerine gelişimsel duraklama ve ruhsal fonksiyonların eksikliği ile açıklamaktadır.Normal gelişimde kişi hayatını sürdürürken bedelleri doğrultusunda sahip olduğu gerçekçi amaçları doğuştan getirdiği yahut sonradan öğrenip geliştirdiği maharetleri kullanarak yaşama zevki veren tabiatını açığa çıkarır.

Gelişimsel duraklamanın yaşandığı durumlarda ise hareketlerini yönlendiren davranışlar edinmekte zorlanır.Hedefleri gerçekleştirmesi mümkün olmayan büyüklenmeci fantezilere takılıp kalmış ve dış dünyadan yetenek ve maharet edinmekte zorlanır.Bu psikoterapi sırasında geçmişteki kendilik objeleriyle yaşanan makûs tecrübeler sonucunda karşılanmayan kendilik objesi gereksinimleri teapiste yönelik ortaya çıkar.Terapistin misyonu bu gereksinimleri empatik bir biçimde anlamaya çalışmak ve bu muhtaçlıkları yorumlamak olacaktır.

Erteme ve öteleme davranışının altında yatan nedenlerin çok çeşitli olması bu durumun kolay bir motivasyon kaybıyla mı ilgili olup olmadığının araştırılması da elbette şahsa mahsus olacaktır.Kişinin imtihana yada performans değerlendirmesine açık olmayışının araştırılması çok daha derinlerde erken çocukluğunuzdaki örseleyici tavırlara kadar gidebilen bir süreç olduğunu belirtmek yararlı olur.

Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler