fbpx
Üroloji

Ağrılı mesane sendromu nedir?

Ağrılı mesane sendromu olarak da isimlendirilen interstisyel sistit , ağrılı üriner semptomlara neden olan kronik bir durumdur. üriner enfeksiyon olmadığı halde tekrarlayıcı abdominal ve pelvik huzursuzluk yahut ağrıya neden olabilen kronik enflamatuar bir hastalıktır. Ağrılı mesane sendromu mesanede ağrı, daima idrara sıkışıklık hissi yahut yanmanın mevcut olduğu uzun periyodik (kronik) bir sıkıntıdır. Gençlerde ortaya çıkabilmekle birlikte, interstisyel sistit en sık 30 ila 40 yaşları ortasında görülür. Ayrıyeten bayanlarda erkeklere kıyasla 9-10 kat daha fazla saptanmaktadır. 100 binde 300 bireyde görülmektedir. Hastalığın semptomlarına sahip hastaların yaklaşık % 10’u mesane ağrı sendromu tanısı almaktadır. Belirtileri şahıstan şahsa farklılık gösterebilir. Hastalığın en besbelli özelliği ağrının hastayı intihara meylettirecek kadar depresyona sokmasıdır. Örneğin, birtakım hastalar kasıklarda, pelvik bölgede hafif rahatsızlık, basınç yahut hassasiyet hissederler. Öbür hastalar mesanede şiddetli bir ağrı, ani idrara çıkma muhtaçlığı ya da daha sık idrara çıkma ihtiyacı hissedebilirler. Hastalığın tanısı, benzeri belirtiler gösteren öteki hastalıklar ekarte edilerek konur.

Ağrılı Mesane Sendromu Nedeni

Ağrılı mesane sendromunun kesin sebebi bilinmiyor. Geçirilmiş bir bakteriyel sistit, oto-immünite denilen bedenin mesaneyi yabancı kabul etmesi ve ona yangısal savaş açması, idrarın çok tutulmasına bağlı mesanenin çok gerilmesi, genetik (ırsi) faktörler neden olabilir.Bazı araştırmacılar, çeşitli organlarda ve bedenin bir kısmında inflamasyona neden olan sebeplerden kaynaklanabileceğine inanıyorlar. Kimi çalışmalarda, cinsel istismar ya da fizikî travma geçmişi olan bayanlarda görülme ihtimalinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Ağrılı mesane sendromu olan birçok bayanın irritabl bağırsak sendromu, fibromiyalji ve kronik yorgunluk sendromu üzere öteki hastalıklara yakalanma mümkünlüğü daha yüksektir ve daha yatkındırlar. Alerjiler ve kimi otoimmün hastalıklar da da ağrılı mesane sendromu daha sık görülmektedir.

Hastalığın Oluş Sistemi

Hastalığın oluş düzeneği tam olarak bilinmese de mideyi kendi asidinden koruyan mukus katmanı üzere mesanede de mesane iç yüzeyini idrara karşı koruyan “GlikozaAminoGlikan” (GAG) denilen tabakanın hasar görmesi en sık üzerinde durulan sistemdir. Hasarlı katman yüzünden idrar mesane ile direk temasa geçer ve adete mesaneyi yakar. Mesane de idrar teması sonrası yangısal ve alerjik bir süreç başlar. Bu yangısal sürecin sonucunda mesanede olağanda faal olmayan ağrı lifleri etkin hale gelir ve ağrı hissedilmesi başlar. Süreç beyinde farklı biçimde algılanır ve beyin mesanedeki ağrının şiddetli hissedilmesine neden olur. Adeta ağrıya karşı çok hassasiyet oluşur. Mesane güzelleşirken yeni damar ve yeni hudut liflerinin oluşması sonucu süreç kısır döngüye girer. Ağrı hafızası denilen duruma bağlı en ufak uyarıcı faktörlerle bile ağrı tekrar başlar ve değişen şiddetlerde mesane ve perine denilen kalçanın taban kısmında kendini hissettirir. Bazen kasıklarda ağrı oluşumu da olaya dahil olur.

Belirtiler

Dizüri (İdrara çıkma sırasında yanma ve ağrı oluşması durumu), abdominal ve pelvik huzursuzluk, artmış mesane basınç hissi, mesane ve pelvik bölgelerde hassasiyet ve ağır ağrı, ağrı genelde menstruasyon sırasında daha da artar ve cinsel bağlantı sırasında ve sonrasında ağırlaşabilir. Ağrılı mesane sendromu olan beşerler da nadiren daima mesane ağrısına sahiptir. Ağrı haftalarca yahut aylarca ortadan kaybolabilir ve sonra tekrar geri dönebilir. Ağrı atakları olabilir. Ağrının ayrıyeten mesane dolumu ile arttığı ve mesane boşalmasını takiben rahatladığı bilinmektedir.

Artmış idrar sıklığı ve sıkışıklığı yahut bunların kombinasyonundan oluşmaktadır. Burada sıklıktan kasıt, olağandan daha sık idrara çıkma muhtaçlığı olmasıdır. Olağanda bir kişi ortalama günde en fazla yedi kere idrara çıkar ve tuvaleti kullanmak için gece kalkmak zorunda değildir. İnterstisyel sistit hastası ekseriyetle hem gündüz hem de gece ve sık sık idrara çıkmak ister. Bu sıklık arttıkça, giderek ani sıkışma hissine yol açar. Ani sıkışma yaygın bir İnterstisyel sistit belirtisidir. Birkaç saat boyunca idrar yapmadıysanız yahut çok fazla sıvı içtiyseniz, güçlü bir idrara çıkma dürtüsü olağandır. Ağrılı mesane sendromunda ise mesanenin doldurulması için vakit bulamadan evvel acil bir idrara çıkma gereksinimi ile birlikte ağrı ya da yanma hissedebilirsiniz. Birtakım hastalar çabucak idrar yaptıktan sonra bile asla kaybolmayan sabit bir idrar yapma dürtüsü hissederler. Kimileri ise bu dürtüyü o kadar hissetmeyebilir. İnterstisyel sistit hastalarının mesaneleri doldukça mesane ağrısı berbatlaşabilir.

Birtakım İnterstisyel sistit hastaları mesanenin yanı sıra öbür alanlarda da ağrı hissederler. Ağrı üretrada, alt karın ,bel ardı yahut pelvik yahut perineal bölgede hissedebilir. Bayanlar vulva yahut vajina içinde ve erkekler ise skrotum, testis yahut peniste ağrı hissedebilirler. Ağrı daima ya da aralıklı olabilir.

Birçok İnterstisyel sistit hastası, belirtileri daha makus hale getiren kimi şeyleri tespit edebilir. Birtakım insanların belirtileri makul besinler yahut içecekler ile (genellikle asidik) daha makûs hale gelir. Birçok hasta da (fiziksel yahut zihinsel stres) gerilimli olduklarında belirtilerin daha makus olduğunu söz ederler. Semptomlar adet döngüsü ile değişebilir. Menstruasyon devrinde artan ağrı atakları görülebilir. İnterstisyel sistit hastalığı görülen erkekler de bayanlar da cinsel aktivitede zorluklar yaşayabilirler. Mesane vajinanın tam önünde olduğundan bayanlar ilgi sırasında ağrı çekebilir. Erkekler de ağrılı orgazm yahut sonraki gün ağrı hissedilebilir.

Komplikasyonları

Fizikî ve toplumsal aktivitenizi azaltmanıza ve ömür kalitenizi olumsuz etkilemenize neden olabilir. Pelvik ağrı yahut vulvodinili bayanlar çoklukla cinsel alakada ağrılar yaşarlar. Erkekler de rahatsız edici yahut ağrılı cinsel alakaya neden olan pelvik ağrı yaşayabilir. Bazen cinsel alaka, mesane ağrısı ataklarını artırabilir. Cinsel komplikasyonlar insanların daha fazla yakınlaşmamasına ve muhtemelen depresyon ve suçluluk yaratmasına neden olabilir. Kronik ağrı ile uğraşan birçok insan üzere, ağrılı mesane sendromu olan beşerler sık ​​idrara çıkma muhtaçlığı, korku ve depresyon nedeniyle uykusuzluk çekerler. Pelvik muayene ve Pap testleri üzere tıbbi testler ağrılı mesane semptomları olan bayanlarda, bilhassa de pelvik taban kas spazmı olanlarda ağrılı olur.

Teşhis

Teşhis için detaylı hastalık kıssası alınır. Hastanın hikayesinin dikkatle alınması. (Hastanın öyküsünde kıymetli noktalar: ağrının karakteri, tetikleyici faktörler, ekseriyetle asidik kaynaklı diyet), Kronik pelvik ağrıya neden olabilecek öbür patolojilerin dışlanması,

Bayanlarda pelvik muayene yapılabilir. Pelvik muayene sırasında hekiminiz, ağrılı semptomlarınızın pelvik taban kaslarınızdaki spazm ile bağlantılı olup olmadığını görmek için pelvik taban kaslarınızı denetim edecektir. Erkeklerde ise hekiminiz prostat meselelerini denetim etmek ve pelvik taban kaslarınızı denetim etmek için parmakla rektal muayene yapabilir. Idrar yolu enfeksiyonları (İYE), mesane kanseri, bayanlarda endometrioz yahut erkekte prostat enfeksiyonu üzere emsal semptomlara neden olabilecek öteki hastalıkların ekarte edilmesi için muayeneler ve testler yapılır.

İdrar analizi ve idrar kültürü: İdrarda beyaz ve kırmızı kan hücreleri ve bakterilerin bulunması , antibiyotik ile tedavi edilebilen bir İYE olduğunu gösterebilir.

Sistoskopi: Üretra ve mesane içine bakmak için sistoskopi kullanılabilir. Mesane ülseri, kanser, şişme, kızarıklık ve enfeksiyon bulguları aranır.Bazen mesane kanserini ekarte etmek için sistoskopi sırasında mesane ve üretranın doku örneklerini almak için biyopsi yapılabilir.Literatür ve kılavuzlardan yola çıkarak oluşan genel kanıya nazaran, glomerülasyon tespit edilmesi teşhis için koşul değildir.Ayrıca nesanenizde bir taş varsa, hekim sistoskopi sırasında da çıkarabilir. Mesane Ağrısı Sendromu’nda (MAS/İS) teşhis koymak, müracaat şikâyetlerindeki farklılıklar ve kesin teşhis kriterlerinin olmaması nedeniyle epey güçtür.

Tedavi

Ağrılı mesane sendromunu için standart bir tedavi şimdi bulunmamıştır. Mevcut tedaviler birey bazında semptomları gidermeyi hedeflemektedir. Tedavi planı: Ömür biçimi değişiklikleri, Mesane eğitimi, Fizik Tedavi, ilaçlar ve mesane prosedürlerini içerebilir.

Hayat usulü değişiklikleri: Yemek alışkanlıklarınızı değiştirin. Ağrılı mesane sendromu olan birtakım beşerler, kimi besin yahut içeceklerin semptomlarını tetiklediğini bulmuşlardır. Kimilerinde ise, semptomlarla yediği şey ortasında hiçbir ilişki bulunmaz. Kâfi ölçüde su içtiğinizden emin olun.

Sigarayı bırakın: Sigaranın semptomları daha da berbatlaştırıyor olabilir. Araştırmacılar, tütünün hastalığı nasıl etkilediğini tam olarak bilmiyorlar. Bununla birlikte, sigara, mesane kanserinin kıymetli bir nedenidir. Şayet sigara içiyorsanız, mesane ve genel sıhhat için yapabileceğiniz en düzgün şeylerden biri de bırakmanızdır.

Gerilimi azaltın: Araştırmacılar, gerilimin ağrılı mesaneye neden olduğunu düşünmüyor; lakin gerilim, kimi hastalarda ağrı ataklarını tetikleyebilir. Her gün dinlenmek için vakit ayırarak hayatınızdaki gerilimi azaltmayı öğrenmek birtakım belirtileri denetim etmeye yardımcı olabilir. Fizikî olarak etkin olun: Ağrılı mesane sendromu olanlar yapmak istedikleri son şeyin fizikî aktivite olduğunu hissedebilirler. Bununla birlikte, birçok insan yürüme yahut nazik germe antrenmanları üzere kolay aktivitelerin belirtileri hafifletmeye yardımcı olduğunu düşünmektedir.

Takviye almak: Ailenin, arkadaşlarınızın ve başka şahısların duygusal dayanağını almak, başa çıkmanıza yardımcı olmak açısından çok kıymetlidir. Bozukluğu öğrenip ve kendi bakımını sağlayabilen hastalar, yapamayan hastalardan daha uygun hisseder.

Mesane eğitimi: Mesane eğitimi, mesanenizin idrarı daha fazla tutmasına yardımcı olabilir. Mesane ağrısı olan beşerler çoklukla ağrı yahut acil idrara çıkma muhtaçlığını gidermek için çok sık tuvaleti kullanma alışkanlığı kazanırlar. Bu alışkanlıkla daha sonra da mesane dolmadan evvel tuvalete gitmek zorunda hissedeceklerdir. Beden sık idrar yapmaya alışabilir. Mesane eğitimi, mesane daha fazla dolduğunda bedeninizin size idrarınızı yapmanız gerektiğini söylemesine yardımcı olabilir. Neler yaptığınızı izlemek için bir mesane günlüğü tutun. İdrar yaptığınız vakitleri yazarak başlayın. Örneğin, her 40 dakikada bir tuvalete gittiğinizi görebilirsiniz. Ortayı biraz daha açmak için birkaç dakika daha beklemeye ve yavaş yavaş idrara çıkmalarınız ortasındaki vakti uzatmaya çalışın. Su alımınız kâfi olduğunda bu daha kolay olabilir. Mesane ağrısı hissedince tuvalete gidin. İdrara çıkmak için gelen birinci dürtüyü göz gerisi edebilirseniz ortaları açabilirsiniz.İlk dürtü geldiğinde kendinizi rahatlatın ya da dikkatinizi dağıtmanın yollarını bulun.Bir iki hafta sonra, süreyi 50 yahut 60 dakikaya kadar uzatabilirsiniz; sık idrara çıkma dürtüsü kısa müddette geri dönmez.

Fizik Tedavi: Ağrılı mesane sendromu yahut pelvik taban kas spazmı varsa, hekiminiz pelvik taban sorunları konusunda uzmanlaşmış bir fizyoterapist ile çalışmanızı önerebilir.

İlaçlar

Ağrı kesici: Hekiminiz hafif mesane ağrısını denetim altına almaya yardımcı olmak için kolay bir ağrı kesici ilaç almanızı önerebilir.Daha şiddetli ağrınız varsa,doktorunuz narkotik analjezikler yahut ağrı kesici ilaçları yazabilir. Bununla birlikte, ağrı kesici ilaçların uzun vadeli kullanımı tehlikeli olabilir. Bir ağrı uzmanı, yardımcı olabilir. Hayat şekli değişiklikleri, mesane eğitimi, fizik tedavi ve ağrı kesici ilaçlar semptomlarınızı giderecek kadar kâfi değilse, hekiminiz öbür ilaçlar da reçete edebilir.

Mesane instilasyonu: Mesane yıkama yahut mesane banyosu ismi verilen bu sistemde tabip bir kateter aracılığıyla mesane duvarının tahrişini hafifleten dimetil sülfoksit (DMSO) ismi verilen bir sıvıyı mesaneye gönderir.Mesanende sıvının yaklaşık 15 dakika tutulması istenir. Tedavi her hafta yahut 6- 8 haftada 2 sefer olarak uygulanır.Çoğu hasta güzelleşmeyi tedavinin 3 ya da 4 haftasından sonra fark eder.

Pentosan Polisülfat Sodyum: Glikozaminoglikan katmanı, mesane duvarının idrara karşı geçirgenliğini engelleyen epitelyal bir bariyerin oluşmasını sağlar. Bu bariyer idrardaki üre ve kalsiyum üzere unsurların mesane duvarına hasar vermesini pürüzler. Pentosan Polisülfat Sodyum hücre geçirgenliğini denetim eden bir tampon vazifesi görerek idrar içinde çözünen tahriş edici hususların hücrelere ulaşmasını mahzurlar.

Mesane hidrodistansiyonu: Mesane içine gönderilen serum ile mesanenin çok gerilmesi usulüdür. Kimi hastalarda bu tedaviden sonra semptomlar süreksiz olarak hafifler. Araştırmacılar, mesane germe usulünün neden birtakım insanlara yararlı olduğundan tam olarak emin değiller. Germe, süreksiz olarak mesanedeki sonlar tarafından gönderilen ağrı sinyallerini bloke ediyor olabilir. Bazen ağrı mesane germesinden 4-48 saat sonra süreksiz olarak daha da berbatlaşabilir. Bununla birlikte, ağrı seviyeleri bir evvelki düzeye döner yahut 2-4 hafta içinde düzgünleşir.

Cerrahi

Tüm prosedürlere karşın belirtilerde rahatlama olmazsa hekiminiz mesane büyütme yahut mesane çıkarma operasyonu önerebilir. Cerrahi, her olayda ağrıyı iyileştirmemektedir. Ağrılı mesane sendromulu birçok beşerde ameliyat gerekmez. Cerrahinin önemli muhtemel komplikasyonları böbrek enfeksiyonu ve ince bağırsak tıkanıklığı olabilir. Hekiminizle ve ailenizle, mesane ameliyatının mümkün faydaları ve yan tesirleri hakkında konuşun

Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler